Γνωρίζετε ότι τα γαλβανιζέ σκεύη δεν είναι κατάλληλα για άμεση επαφή με τρόφιμα και ποτά;
Τα γαλβανιζέ ανήκουν στην κατηγορία παλιών υλικών που πολλοί έχουμε δει σε αυλές, αποθήκες, παλιά σπίτια, εργαστήρια ή αγροτικές κουζίνες: κουβάδες, λεκάνες, ποτήρια, ταψιά, σουρωτήρια, κουτάλες ακόμα και βαρέλια. Ανθεκτικά, φθηνά, πρακτικά και σχεδόν άφθαρτα, χρησιμοποιήθηκαν για δεκαετίες σε δουλειές του σπιτιού, στον κήπο και στην παραγωγή. Όμως όταν μιλάμε για τρόφιμα, η εικόνα αλλάζει.
Ας τα βάλουμε σε μία σειρά: Τα γαλβανιζέ δεν είναι απαγορευμένα ως υλικό. Ωστόσο, απαγορεύεται η άμεση επαφή τους με τρόφιμα και ποτά, γιατί η επικάλυψη ψευδαργύρου μπορεί, κάτω από ορισμένες συνθήκες, να μεταναστεύσει στο τρόφιμο. Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν το τρόφιμο είναι όξινο, υγρό, αλμυρό, ζεστό ή μένει πολλή ώρα μέσα στο σκεύος.
Τι είναι τα γαλβανιζέ
Γαλβανιζέ λέμε συνήθως τον χάλυβα ή το σίδερο που έχει καλυφθεί με ένα λεπτό στρώμα ψευδαργύρου. Η διαδικασία λέγεται γαλβανισμός και γίνεται για να προστατευτεί το μέταλλο από τη σκουριά. Ο ψευδάργυρος λειτουργεί σαν προστατευτική ασπίδα: έρχεται πρώτος σε επαφή με την υγρασία και τον αέρα, καθυστερώντας τη διάβρωση του μετάλλου από κάτω. Γι’ αυτό το γαλβανιζέ χρησιμοποιείται ακόμη σε κατασκευές, στέγες, περιφράξεις, σωλήνες, κουβάδες, εργαλεία και εξοπλισμό που πρέπει να αντέχει στην υγρασία. Άλλο όμως η αντοχή στη σκουριά και άλλο η ασφάλεια για τρόφιμα.
Γιατί υπάρχει θέμα με τα τρόφιμα
Το βασικό ζήτημα είναι η μετανάστευση μετάλλων. Όταν ένα υλικό έρχεται σε επαφή με τρόφιμο, μικρές ποσότητες από τα συστατικά του μπορεί να περάσουν στο φαγητό. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα θέτει μια γενική αρχή: τα υλικά δεν πρέπει να απελευθερώνουν ουσίες σε ποσότητες που μπορεί να βλάψουν την υγεία, να αλλάξουν τη σύσταση του τροφίμου ή να επηρεάσουν σημαντικά τη γεύση και την οσμή του.
Δείτε επίσης
Πώς μπορείτε να κάνετε κάθε τηγάνι αντικολλητικό
Το πρόβλημα με τα όξινα και ζεστά τρόφιμα
Τα όξινα και τα ζεστά τρόφιμα είναι ο μεγάλος εχθρός του γαλβανιζέ. Ντομάτα, λεμόνι, ξίδι, κρασί, χυμοί φρούτων, τουρσιά, άλμη και μαρινάδες μπορούν να αντιδράσουν με την επιφάνεια του μετάλλου. Όσο πιο όξινο είναι το τρόφιμο και όσο περισσότερο μένει σε επαφή με το σκεύος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να περάσει ψευδάργυρος στο περιεχόμενο. Δεν είναι τυχαίο ότι η νομοθεσία του FDA (Αμερικάνικος Φορέας Τροφίμων και Φαρμάκων) αναφέρει ρητά πως το γαλβανισμένο μέταλλο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για σκεύη ή επιφάνειες εξοπλισμού που έρχονται σε επαφή με όξινα τρόφιμα.
Τι λέει ο Κώδικας Τροφίμων και Ποτών
Στο Άρθρο 22 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, στην ενότητα για χαλκό και ψευδάργυρο, αναφέρεται ότι απαγορεύεται η άμεση επαφή των τροφίμων και ποτών με αντικείμενα από χαλκό, ψευδάργυρο και κράματα αυτών, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για ορισμένες χρήσεις παραγωγής και επεξεργασίας.
Δείτε επίσης
Αυτά είναι τα σκεύη που δεν πρέπει να μπαίνουν στο πλυντήριο πιάτων
Γιατί τα παλιά γαλβανιζέ είναι ακόμη πιο προβληματικά
Ένα παλιό γαλβανιζέ σκεύος μπορεί να έχει χαρακιές, φθαρμένη επικάλυψη, σκουριά, υπολείμματα από άλλες χρήσεις ή σημεία όπου το μέταλλο έχει αλλοιωθεί. Ακόμη κι αν κάποτε χρησιμοποιήθηκε «για όλα», αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές σήμερα για ζύμες, τουρσιά, σάλτσες, μαρμελάδες, άλμη ή αποθήκευση τροφίμων.
Το θέμα δεν είναι μόνο τι βλέπουμε με το μάτι. Είναι και το τι μπορεί να περάσει στο τρόφιμο, ειδικά όταν υπάρχει υγρασία, οξύτητα, αλάτι ή χρόνος επαφής. Ο τεχνικός οδηγός του EDQM για μέταλλα και κράματα σε επαφή με τρόφιμα αναφέρει ότι η υγεία μπορεί να επηρεαστεί όταν μεταλλικά ιόντα περνούν στο τρόφιμο, αλλάζοντας και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ή αυξάνοντας την έκθεση του καταναλωτή σε μέταλλα.
Μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε στην κουζίνα;
Για άμεση επαφή με τρόφιμα, η ασφαλής απάντηση είναι όχι. Δεν βάζουμε σε γαλβανιζέ σκεύος: ντομάτα, σάλτσες, λεμόνι, ξίδι, τουρσιά, άλμη, κρασί, χυμούς, μαρινάδες, ζύμες με υγρασία, μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού ή τρόφιμα που θα μείνουν εκεί για ώρα.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διακοσμητικά, για φυτά, για αποθήκευση μη τροφίμων ή για εξωτερικές δουλειές. Στην κουζίνα, όμως, για τρόφιμα προτιμάμε ανοξείδωτο ατσάλι κατάλληλο για τρόφιμα, γυαλί, κεραμικό, εμαγιέ σε καλή κατάσταση ή πλαστικά που φέρουν ένδειξη καταλληλότητας για τρόφιμα.
Τι να κάνουμε αν έχουμε παλιό γαλβανιζέ σκεύος
Ένα παλιό γαλβανιζέ μπορεί να γίνει όμορφο αντικείμενο διακόσμησης, κασπό, δοχείο για εργαλεία ή στοιχείο σε rustic φωτογράφιση. Δεν είναι όμως σκεύος για να ζυμώσουμε, να μαρινάρουμε, να αποθηκεύσουμε τουρσί ή να κρατήσουμε φαγητό. Αν δεν είμαστε βέβαιοι ότι ένα σκεύος είναι κατάλληλο για τρόφιμα, το αντιμετωπίζουμε σαν μη κατάλληλο. Στην ασφάλεια τροφίμων, αυτός είναι ο πιο απλός και ασφαλής κανόνας.
Δείτε επίσης
