«Το μέλλον του αγροδιατροφικού τομέα χρειάζεται οργανωμένο οικοσύστημα και όχι μεμονωμένες ιδέες» ανέφερε ο Pedro Cueva Rodríguez, επικεφαλής Εδαφικής Ανάπτυξης στο GOe Tech Center, του Basque Culinary Center, στο Σαν Σεμπαστιάν της Ισπανίας, κατά την ομιλία του με αντικείμενο «Ένα πανεπιστήμιο για την ανάπτυξη και την εξωστρέφεια της γαστρονομίας», στο πλαίσιο του 4ου Cantina Academy, που διοργανώνεται από το Πρώτο Θέμα και το Cantina σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με κεντρικό θέμα «Παράδοση, Ταυτότητα, Βιωσιμότητα: Η Θεσσαλονίκη ως ευρωπαϊκός γαστρονομικός προορισμός».
Η εισήγησή του ξεκίνησε από τη γαστρονομική ταυτότητα της Χώρας των Βάσκων (Euskadi), μιας περιοχής με έντονη βιομηχανική ιστορία αλλά και ισχυρή κουλτούρα γύρω από το φαγητό ως συλλογική εμπειρία. Όπως ανέφερε, η βασκική γαστρονομία δεν διαμορφώθηκε μόνο από την ποιότητα των προϊόντων της θάλασσας και της γης, αλλά κυρίως από μια βαθιά κοινωνική αντίληψη γύρω από το τραπέζι, την κοινότητα και τη συνεργασία — από τα cider houses και την παράδοση του grill έως τα pintxos και τις γαστρονομικές λέσχες όπου οι πολίτες μαγειρεύουν και πειραματίζονται συλλογικά.
Κομβικό σημείο στην εξέλιξη αυτής της κουλτούρας αποτέλεσε η Νέα Βασκική Κουζίνα της δεκαετίας του 1970, όταν ομάδες σεφ συνεργάστηκαν για να εκσυγχρονίσουν τις τεχνικές, να ενισχύσουν τον ρόλο του προϊόντος και να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο συνεργατικής ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον ομιλητή, αυτό το συλλογικό πνεύμα αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία του Basque Culinary Center στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μέσα από συνεργασία δημόσιων θεσμών, πανεπιστημίων και επαγγελματιών του κλάδου.
Αρχικά ως Σχολή Γαστρονομικών Επιστημών, το Basque Culinary Center εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα πολυδιάστατο οικοσύστημα που συνδυάζει πανεπιστημιακή εκπαίδευση, εφαρμοσμένη έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη, επιχειρηματικότητα και διεθνή στρατηγική συμβουλευτική. Κεντρική έννοια του μοντέλου αποτελεί η «Gastronomy 360», μια προσέγγιση που αντιμετωπίζει τη γαστρονομία ως ενιαία αλυσίδα αξίας, από την πρωτογενή παραγωγή έως την εμπειρία του καταναλωτή, από την τοπική ταυτότητα έως την ψηφιακή μετάβαση και τη βιωσιμότητα.
Στον εκπαιδευτικό τομέα, ο οργανισμός ξεκίνησε το 2011 με το πρώτο πανεπιστημιακό πτυχίο Γαστρονομικών και Μαγειρικών Τεχνών, ενώ σήμερα διαθέτει ένα ευρύ φάσμα εξειδικευμένων μεταπτυχιακών προγραμμάτων, executive courses και προγραμμάτων κατάρτισης για επαγγελματίες. Όπως υπογράμμισε, η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη διεύρυνση των επαγγελματικών ρόλων γύρω από τη γαστρονομία, η οποία πλέον δεν αφορά μόνο τους σεφ αλλά ένα ευρύτερο πεδίο ειδικοτήτων που συνδέονται με την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα διαδραματίζει το τεχνολογικό κέντρο του οργανισμού, όπου η έρευνα εστιάζει σε τομείς όπως η βιωσιμότητα, η υγεία, η ψηφιοποίηση, η αισθητηριακή ανάλυση και η ανάπτυξη προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο του «chef-researcher», ενός μοντέλου όπου οι σεφ εντάσσονται ενεργά σε ερευνητικές ομάδες, γεφυρώνοντας την επιστημονική γνώση με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Η δημιουργία του GOe – Gastronomy Open Ecosystem στο Σαν Σεμπαστιάν παρουσιάστηκε ως η επόμενη φάση ανάπτυξης, λειτουργώντας ως hub καινοτομίας που συνδέει startups, επιχειρήσεις, ερευνητές και το κοινό. Το εγχείρημα περιλαμβάνει coworking χώρους, προγράμματα επιτάχυνσης και το GOe Tech Center, όπου αναπτύσσονται τεχνολογικά projects σε συνεργασία με εταιρείες και θεσμούς, με στόχο ένα πιο βιώσιμο και υγιές μέλλον μέσα από τη γαστρονομία.
Η διεθνής δραστηριότητα του οργανισμού εκτείνεται σε διαφορετικές χώρες και αγορές, υποστηρίζοντας περιοχές που επιδιώκουν να ενεργοποιήσουν το γαστρονομικό τους δυναμικό. Ο ομιλητής αναφέρθηκε σε παραδείγματα όπως η ανάπτυξη εθνικής στρατηγικής γαστρονομικού τουρισμού στη Δομινικανή Δημοκρατία και η δημιουργία δικτύου εργαστηρίων καινοτομίας στον Ισημερινό, καθώς και σε δράσεις ανάδειξης αγροδιατροφικών αλυσίδων αξίας όπως ο καφές, το κακάο και η καρύδα.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το Basque Culinary Center δεν λειτουργεί μόνο ως εκπαιδευτικός οργανισμός ή τεχνολογικό κέντρο, αλλά ως πλατφόρμα στρατηγικής συνεργασίας που αντιμετωπίζει τη γαστρονομία ως μοχλό οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης. Όπως σημείωσε, το μέλλον του αγροδιατροφικού τομέα δεν βασίζεται σε μεμονωμένες πρωτοβουλίες, αλλά στη δημιουργία οικοσυστημάτων που συνδέουν παραγωγούς, επιστήμονες, επιχειρήσεις και καταναλωτές σε ένα κοινό πλαίσιο καινοτομίας.
Ποιος είναι ο Pedro Cueva Rodríguez
Ο Pedro Cueva Rodríguez είναι επικεφαλής Εδαφικής Ανάπτυξης στο GOe Tech Center, το εξειδικευμένο τεχνολογικό κέντρο του Basque Culinary Center, στο Σαν Σεμπαστιάν της Ισπανίας.
Ηγείται πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στη ανάπτυξη των περιοχών μέσω της γαστρονομίας, ενισχύοντας καινοτόμα, ανταγωνιστικά και ανθεκτικά οικοσυστήματα. Το έργο του επικεντρώνεται στον εντοπισμό ευκαιριών για τη δημιουργία οικοσυστημάτων καινοτομίας, στην προώθηση της επιχειρηματικότητας, στον σχεδιασμό στρατηγικών και στην προώθηση δημόσιων πολιτικών με στόχο την τοπική ανάπτυξη.
Η προσέγγισή του βασίζεται σε δύο πυλώνες: την ενίσχυση των παραγωγικών δυνατοτήτων και την ανάκτηση, διατήρηση και ανάδειξη των μοναδικών στοιχείων που διαμορφώνουν τη γαστρονομική ταυτότητα κάθε περιοχής. Εξερευνά και μελετά αυτές τις ιδιαιτερότητες (προϊόντα, γνώση, πολιτισμούς, τοπία, κοινότητες κ.ά.), μετατρέποντάς τες σε ευκαιρίες για οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.
Τα τελευταία τρία χρόνια έχει υποστηρίξει διαφορετικές περιοχές τόσο σε εθνικό επίπεδο στην Ισπανία όσο και διεθνώς (Ισημερινός, Γκάνα, Τζαμάικα, Ιαπωνία, Περού, Πορτογαλία και Δομινικανή Δημοκρατία).
Προηγουμένως, εξειδικεύτηκε σε στρατηγικές περιφερειακής καινοτομίας και πολιτικές κοινωνικής προστασίας, εργαζόμενος σε πολυμερή προγράμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Είναι πτυχιούχος Οικονομικών Σπουδών, κάτοχος Μεταπτυχιακού στα Οικονομικά, καθώς και Μεταπτυχιακού στη Διοίκηση και τον Σχεδιασμό Τουρισμού από το Πανεπιστήμιο του Οβιέδο.
