Τι αλλάζει σήμερα στην ελληνική αγροδιατροφή; Παραγωγή, ενέργεια και καινοτομία συναντήθηκαν στο πάνελ του 4ου Cantina Academy.
Στο πάνελ με τίτλο «Προϊόντα της παράδοσης και της καινοτομίας: παραγωγοί και παραγωγή» του 4ου Cantina Academy οι τοποθετήσεις κινήθηκαν από το χωράφι μέχρι τη χρηματοδότηση και την ενέργεια, με τους ίδιους τους παραγωγούς να ανοίγουν τη συζήτηση αφήνοντας στην άκρη τις γενικές τοποθετήσεις και εστιάζοντας σε πραγματικά παραδείγματα από την παραγωγή και την αγορά. Οι καλεσμένοι μίλησαν με αριθμούς, εμπειρίες και φράσεις που έδειχναν ότι η ελληνική αγροδιατροφή βρίσκεται ήδη σε φάση μετάβασης, όχι θεωρητικά, αλλά στην καθημερινότητα των ανθρώπων που εργάζονται στο χωράφι και τη μεταποίηση.
Το πρώτο θέμα που άνοιξε ήταν τα ελληνικά ακτινίδια και η σημασία της συλλογικής οργάνωσης. Ο Ζήσης Μανώσης, CEO της Zeus Kiwi, περιέγραψε ένα μοντέλο που αριθμεί περίπου 350 παραγωγούς, 650 αγροτεμάχια και 4.500 στρέμματα, εξηγώντας ότι «η συλλογικότητα μάς έδωσε διαπραγματευτική δύναμη» και ότι η ποιότητα δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά μετρήσιμο αποτέλεσμα. Στάθηκε ιδιαίτερα στη γευστική ταυτότητα του προϊόντος, λέγοντας πως «τα ακτινίδια φτάνουν τους 15 βαθμούς Brix όταν ωριμάσουν σωστά», μια λεπτομέρεια που, όπως τόνισε, λειτουργεί ως εργαλείο διαφοροποίησης στις διεθνείς αγορές. Οι εξαγωγές προς Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ και Ασία παρουσιάστηκαν ως αποτέλεσμα μακροχρόνιου σχεδιασμού, ενώ επισημάνθηκε ότι «οι συνεργασίες με μεγάλες αλυσίδες απαιτούν σταθερότητα και ακρίβεια στον προγραμματισμό».
Η συζήτηση πέρασε στη συνέχεια στην παραγωγή της Τομάτα Γκρέκα. «Μιλάμε για φρέσκια ντομάτα που μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες έχει μεταποιηθεί», εξήγησε ο Ζήσης Βαβαλίδης, Διευθυντής Παραγωγής της εταιρείας, περιγράφοντας τον αυστηρό ρυθμό συγκομιδής που καθορίζεται από τη δυναμικότητα του εργοστασίου. Αν η μονάδα μπορεί να επεξεργαστεί 500 τόνους την ημέρα, τόσοι θα συλλεχθούν «ούτε περισσότεροι ούτε λιγότεροι». Οι φυτεύσεις οργανώνονται σε στάδια ώστε η γραμμή παραγωγής να λειτουργεί συνεχώς για περίπου δύο μήνες, ενώ η γεωπονική παρακολούθηση είναι διαρκής. Έγινε ιδιαίτερη αναφορά στις δειγματοληψίες για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, με την επισήμανση ότι ακόμη και μακροχρόνιοι συνεργάτες μπορεί να αποκλειστούν αν δεν τηρούν τα πρότυπα. «Η σταθερή γεύση συνδέεται άμεσα με τον χρόνο μεταποίησης», ήταν μια φράση που επανήλθε, υπογραμμίζοντας τη σχέση ταχύτητας και ποιότητας.
Το θέμα της εξέλιξης στην αγροδιατροφή εμφανίστηκε ως κοινός παρονομαστής σε πολλές παρεμβάσεις. Ο Αλκιβιάδης Αλεξάνδρου, Γενικός Διευθυντής Αγροτικής Τραπεζικής Πειραιώς, έφερε ως παράδειγμα μια οικογενειακή καλλιέργεια ντομάτας στην Πτολεμαΐδα που μετατράπηκε σε υδροπονικό θερμοκήπιο, σημειώνοντας ότι «από 5 τόνους το στρέμμα έφτασαν στους 20». Η αναφορά αυτή λειτούργησε ως ένδειξη της αλλαγής που συντελείται στην παραγωγή, όπου η ενεργειακή διαχείριση και η τεχνολογία αποτελούν πλέον βασική προϋπόθεση βιωσιμότητας.
Στο πάνελ έγινε αναφορά και στην εκτροφή βουβαλιών με αφορμή την περιοχή της Κερκίνης. Ο Ζέλιος Μπόρας, παραγωγός της Φάρμα Μπόρας, σημείωσε ότι «το βουβάλι δεν είναι μια εύκολη εκτροφή, θέλει καθημερινή παρουσία και σωστό προγραμματισμό». Η συζήτηση εστίασε στη ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά, αλλά και στις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκτροφείς, από το κόστος ζωοτροφών μέχρι τη διαχείριση του ζωικού κεφαλαίου σε προστατευόμενες περιοχές. Έγινε λόγος για συνεργασίες με μεταποιητικές μονάδες και εστιατόρια που αναζητούν προϊόντα με συγκεκριμένη προέλευση, ενώ τονίστηκε ότι «η ανάπτυξη πρέπει να γίνεται με ρυθμό που να αντέχει και ο παραγωγός και ο τόπος».
Η κουβέντα πήρε πιο ανθρώπινο χαρακτήρα όταν τέθηκε το θέμα της διαδοχής. Ο κ. Μπόρας περιέγραψε πώς τα παιδιά και τα ανίψια του εντάσσονται σταδιακά στην επιχείρηση, φέρνοντας νέες ιδέες και διαφορετική οπτική. Σε αυτό το σημείο ο κ. Αλεξάνδρου αντέδρασε στην αντίληψη ότι οι νέοι εγκαταλείπουν την ύπαιθρο, λέγοντας ότι «δεν φεύγουν όλοι· όσοι μένουν, εξελίσσονται», ενώ πρόσθεσε πως «η νέα γενιά δεν θέλει απλώς να κληρονομήσει χωράφια, αλλά να χτίσει επιχειρήσεις».
Στη συζήτηση για την ενέργεια έγινε ειδική αναφορά και στον ρόλο της Protergia. Ο Βαγγέλης Ζαχαρής, B2B Director της εταιρείας, σημείωσε ότι «η ενέργεια δεν είναι πια ένα δευτερεύον λειτουργικό έξοδο, είναι παράγοντας που καθορίζει αν μια μονάδα θα παραμείνει ανταγωνιστική», εξηγώντας ότι θερμοκήπια, μονάδες μεταποίησης και ψυκτικές εγκαταστάσεις χρειάζονται πλέον πιο ευέλικτα μοντέλα διαχείρισης. «Οι παραγωγοί ζητούν προβλεψιμότητα στο κόστος για να μπορούν να σχεδιάσουν την επόμενη χρονιά», ανέφερε, τονίζοντας ότι η συνεργασία με τον αγροδιατροφικό τομέα δεν αφορά μόνο την παροχή ενέργειας αλλά και τη συμβουλευτική γύρω από τη μείωση της κατανάλωσης.
Αναφορά έγινε και στον ρόλο της Πειραιώς στη χρηματοδότηση της αγροδιατροφής, με τον κ. Αλεξάνδρου να εστιάζει στη συμβολαιακή γεωργία και στις επενδύσεις που συνδέονται με την τεχνολογία και την ενεργειακή μετάβαση. «Δεν μιλάμε μόνο για δάνεια, αλλά για εργαλεία που βοηθούν τον παραγωγό να σχεδιάσει την επόμενη μέρα», σημείωσε, αναφερόμενος σε περίπου 230 επιχειρήσεις και 7.000 αγρότες που συμμετέχουν σε αντίστοιχα σχήματα.
Καθώς το πάνελ έφτανε στο τέλος του, η αίσθηση στην αίθουσα δεν ήταν ότι η συζήτηση ολοκληρώθηκε, αλλά ότι μεταφέρθηκε «στο χωράφι, στην επιχείρηση, στην καθημερινότητα της παραγωγής», όπως ειπώθηκε από τη συντονίστρια Γιάννα Μπαλαφούτη. Οι ιστορίες για ακτινίδια, βιομηχανική ντομάτα, ενέργεια, νέα γενιά και συνεργασίες δεν παρουσιάστηκαν ως μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ως κομμάτια μιας ενιαίας εικόνας για το πού βρίσκεται σήμερα η ελληνική αγροδιατροφή και προς τα πού κατευθύνεται.
