Η Ιωάννα Κύπριου, Health & Wellness Coach, αναλύει στο Cantina πώς μπορεί η δίαιτα που αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε τον Ιανουάριο να μην λειτουργήσει και να αποτύγχουμε. Αντ’ αυτού μας προτείνει μια καλύτερη και αποτελεσματικότερη στρατηγική.
Γιατί οι δίαιτες τον Ιανουάριο συνήθως αποτυγχάνουν
Ο Ιανουάριος είναι ίσως ο μόνος μήνας του χρόνου που ξεκινά με μια διάχυτη ανάγκη επανόρθωσης. Με υποσχέσεις, στόχους, προγράμματα και λίγη παραπάνω αυστηρότητα απ’ όση πραγματικά χρειάζεται.
Μετά τις γιορτές, τα τραπέζια, τα γλυκά και τη χαλάρωση, πολλοί ξεκινούν τη νέα χρονιά με την αίσθηση ότι «απαιτείται» μια μορφή διόρθωσης. Και η πιο συνηθισμένη μορφή επανόρθωσης; Μια αυστηρή δίαιτα. Περισσότερος έλεγχος, αυστηροί κανόνες. Σαν η προσωρινή χαλάρωση να «πρέπει» να συνοδεύεται από αντιστάθμιση.
Όταν η δίαιτα μοιάζει απειλή για τον οργανισμό
Στην πράξη, το σώμα –και κυρίως ο εγκέφαλος– δεν ανταποκρίνεται έτσι. Η δίαιτα δεν μας κάνει πιο δυνατούς. Μας κάνει πιο πεινασμένους, αφού όταν μειώνουμε απότομα το φαγητό, ο οργανισμός δεν το αντιλαμβάνεται ως «καλή απόφαση». Το αντιλαμβάνεται ως απειλή.
Η βιολογία μας έχει σχεδιαστεί για επιβίωση, όχι για εξαντλητικές στρατηγικές με απότομες και έντονες παρεμβάσεις. Έτσι, η στέρηση ενεργοποιεί μηχανισμούς άμυνας: αυξάνεται η επιθυμία για φαγητό, εντείνεται η σκέψη γύρω από αυτό, και το σώμα προσπαθεί να μας οδηγήσει πίσω στην ασφάλεια. Γι’ αυτό και η δίαιτα σπάνια αποτυγχάνει επειδή «δεν είχαμε πειθαρχία». Αποτυγχάνει επειδή πηγαίνει κόντρα στη φυσιολογία μας.
Το μοτίβο είναι γνωστό. Ξεκινάμε με ενθουσιασμό και έλεγχο. Για λίγες μέρες «τα καταφέρνουμε». Έπειτα εμφανίζεται έντονη πείνα, κόπωση, λαχτάρα. Κάποια στιγμή ξεφεύγουμε. Και μετά έρχονται οι ενοχές, η απογοήτευση και –συχνά– η παραίτηση.
Δεν αποτυγχάνει ο άνθρωπος. Αποτυγχάνει η προσέγγιση.
Γιατί ο Ιανουάριος είναι η λάθος στιγμή για αυστηρότητα
Μετά τις γιορτές, το σώμα χρειάζεται επαναφορά ρυθμού, όχι περιορισμό. Χρειάζεται σταθερότητα στον ύπνο, επαναφορά στην καθημερινότητα. Όχι περισσότερη ένταση, έλεγχο και «πρέπει».
Η αυστηρή δίαιτα αυξάνει το στρες, την ενασχόληση με το φαγητό και συχνά απομακρύνει τον άνθρωπο από τα σήματα του σώματός του. Και όσο περισσότερο αποσυνδεόμαστε από αυτά, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η σχέση μας με το φαγητό.
Αν όχι δίαιτα, τότε τι;
Ο Ιανουάριος μπορεί να είναι ένας μήνας φροντίδας, όχι εξιλέωσης. Μια ευκαιρία να χτίσουμε μια καθημερινότητα που μας υποστηρίζει – όχι να την πιέσουμε.
Τρεις χρήσιμες κατευθύνσεις:
1. Ήπιες ποσότητες, χωρίς στέρηση
Η μη απαγόρευση τροφών διευκολύνει την αυτορρύθμιση της πρόσληψης. Ο συνδυασμός περιορισμού στο «τι» και στο «πόσο» σπάνια είναι βιώσιμος.
2. Δημιουργία καθημερινότητας που μας γεμίζει
Η υγεία μας δεν λειτουργεί αποκομμένα. Κίνηση που μας αρέσει (όχι αυτή που «πρέπει»), επαφή με τη φύση, ένα νέο χόμπι, στιγμές χαράς. Όσο πιο γεμάτη είναι η καθημερινότητα, τόσο λιγότερο το φαγητό καλείται να ρυθμίσει το συναίσθημα.
3. Συνειδητό φαγητό ως πράξη φροντίδας
Η απόλαυση δεν χρειάζεται ειδικές συνθήκες ούτε εξαιρέσεις. Το φαγητό που μας ευχαριστεί αξίζει τον ίδιο χώρο και χρόνο με κάθε άλλο γεύμα: καθιστοί, αργά, με παρουσία. Όχι βιαστικά, όρθιοι ή με ενοχή. Ως πράξη φροντίδας, όχι παραβίασης.
Ο Ιανουάριος δεν χρειάζεται να είναι μήνας τιμωρίας. Μπορεί να είναι μήνας επανασύνδεσης. Και αυτό, μακροπρόθεσμα, αποδίδει περισσότερο από κάθε αυστηρή προσέγγιση.
Δείτε επίσης
