Η πίτα για σουβλάκι φτιάχτηκε για να διπλώνει χωρίς να σκίζεται, να απορροφά τους ζωμούς χωρίς να μουσκεύει και να ζεσταίνεται ξανά την τελευταία στιγμή. Ανακαλύπτουμε την ιστορία της και δείχνουμε πώς τη φτιάχνουμε στο σπίτι.
Πώς μπήκε η πίτα στο σουβλάκι
Λέξεις όπως το «πιτόγυρο», το «τυλιχτό», το «διπλόπιτο» και η «αλάδωτη» έχουν ενσωματωθεί τόσο δυνατά στην καθημερινότητά μας, που εύκολα ξεχνάμε ότι πρόκειται για έναν σχετικά πρόσφατο συνδυασμό στη νεότερη ελληνική ιστορία. Σε αντίθεση με ό,τι συχνά πιστεύεται, η πίτα στο σουβλάκι δεν προέρχεται από την ανατολίτικη κουζίνα.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, οι Ιταλοί ζήτησαν από Έλληνες φουρνάρηδες να παρασκευάζουν γαλέτα, ένα αρτοπαρασκεύασμα μεγάλης διάρκειας για τη σίτιση του στρατού. Οι φουρνάρηδες, αξιοποιώντας τόσο αυτή την απαίτηση όσο και την εμπειρία τους από επίπεδα ψωμιά της Μικράς Ασίας, αντί για γαλέτα κατέληξαν σε μια μαλακή, λεπτή πίτα, πιο εύχρηστη και σαφώς πιο γευστική. Το αποτέλεσμα φαίνεται πως ήταν χρήσιμο ακόμη και για τον στρατό κατοχής.
Μάλιστα, λέγεται πως στη Νίκαια, ο Φούρνος Χατζή και ο Φούρνος Λαμπράκη αναφέρονται ως από τους πρώτους φούρνους που παρήγαγαν συστηματικά πίτα ειδικά για σουβλάκι, βάζοντας τα θεμέλια για τη διάδοσή της.
Η πίτα για σουβλάκι ως εμπορικό προϊόν παίρνει μορφή στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Το 1952, οι αδελφοί Αντώνης και Κυριάκος Παπαδόπουλος, με καταγωγή από την Άψαλλο Έδεσσας, ξεκινούν οργανωμένη παραγωγή και τις ψήνουν σε ξυλόφουρνο. Ζυμώνουν, ανοίγουν και ψήνουν τη νύχτα, συσκευάζουν τις πίτες σε κασόνια και τις διανέμουν όπως μπορούν, με τρίκυκλο, με καρότσα, με τα πόδια, ακόμη και με τραμ. Η παραγωγή ήταν περιορισμένη και με αυστηρό χρονικό όριο, καθώς ο φούρνος έπρεπε να παραδοθεί το πρωί για την καθημερινή παραγωγή του ψωμιού.
Σήμερα, αν και μπορούμε ακόμα να βρούμε στο εμπόριο χειροποίητες πίτες, η παραγωγή έχει φτάσει σε βιομηχανική κλίμακα και η πίτα ψήνεται σε ηλεκτρικούς φούρνους με κυλιόμενες ταινίες, όπου δεν ανοίγεται με το χέρι αλλά «πατιέται» από μηχανές γι’ αυτό βλέπουμε στη ζύμη να σχηματίζονται μικρά τετράγωνα. Αυτό που δεν έχει αλλάξει, ωστόσο είναι ο ρόλος της.
Πίτα για σουβλάκι: Τι την κάνει διαφορετική από το ψωμί
Η σωστή πίτα για σουβλάκι έχει πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:
- Ελαστικότητα, ώστε να διπλώνει χωρίς να σκίζεται
- Σώμα, για να απορροφά λίπος και σάλτσες χωρίς να μουσκεύει
- Ήπια γεύση, ώστε να μην επισκιάζει το κρέας
- Σωστό πάχος, ούτε λεπτό σαν φύλλο ούτε ψωμένιο
- Γι’ αυτό και πριν τυλιχτεί, σχεδόν πάντα περνάει από πλάκα ή σχάρα. Το σύντομο ψήσιμο «σφραγίζει» την επιφάνεια, δίνει άρωμα και την κάνει πιο ανθεκτική στο τύλιγμα.
Πριν τη συνταγή, τι να περιμένουμε από μια σπιτική πίτα
Η σπιτική πίτα δεν στοχεύει να μιμηθεί ή να αντικαταστήσει τα προϊόντα που βρίσκουμε στην αγορά. Στοχεύει όμως στο σωστό αποτέλεσμα για μια πίτα μαλακή, εύπλαστη, που ψήνεται γρήγορα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αμέσως για τύλιγμα με απλά υλικά και χωρίς περίπλοκες τεχνικές.
Συνταγή: Σπιτική πίτα για σουβλάκι
Υλικά (για 8 πίτες)
- 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
- 1 κουτ. γλυκού αλάτι
- 8 γρ. ξηρή μαγιά (1 φακελάκι) ή 25 γρ. νωπή (1 κύβος)
- 1 κουτ. σούπας εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
- 300 ml χλιαρό νερό
- ½ κουτ. γλυκού ζάχαρη
Εκτέλεση
1. Σε ένα μπολ ανακατεύουμε τη μισή ποσότητα από το αλεύρι, με το αλάτι, τη ζάχαρη και τη μαγιά.
2. Προσθέτουμε το ε.π.ελαιόλαδο και το χλιαρό νερό σταδιακά και στη συνέχεια συμπληρώνουμε με το υπόλοιπο αλεύρι ζυμώνοντας έως ότου να έχουμε μια μαλακή, εύπλαστη ζύμη.
3. Ζυμώνουμε για 8 – 10 λεπτά, μέχρι η ζύμη να γίνει λεία και ελαστική που θα κολλάει ελαφρά.
4. Σκεπάζουμε και αφήνουμε να ξεκουραστεί για 30 λεπτά. Ένα βήμα απαραίτητο για να ανοίγει σωστά.
5. Χωρίζουμε τη ζύμη σε 8 μπαλάκια και ανοίγουμε με τα χέρια κάθε ένα σαν δίσκο πάχους περίπου 3 χιλιοστών.
6. Ψήνουμε σε πολύ καυτή αντικολλητική πλάκα ή μαντεμένιο τηγάνι, χωρίς λάδι ή άλλη λιπαρή ουσία, για 1–1½ λεπτό από κάθε πλευρά, μέχρι να πάρουν ελαφρύ χρώμα αλλά να παραμείνουν μαλακές.
7. Τις κρατάμε σκεπασμένες με πετσέτα μέχρι τη χρήση.
Tip: Αν τις χρησιμοποιήσουμε για τύλιγμα, τις περνάμε ξανά για λίγα δευτερόλεπτα από την πλάκα, με ελάχιστο ελαιόλαδο.
Διαβάστε επίσης
Σουβλάκια στο σπίτι: 25 διαφορετικές ιδέες με πίτα, γύρο, κρέας, θαλασσινά και λαχανικά
