Ξημερώματα Πέμπτης, 2 Απριλίου 2026 (ώρα Ελλάδας), η NASA προχώρησε στην πρώτη επανδρωμένη αποστολή σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη έπειτα από 53 χρόνια και τέσσερις μήνες (Δεκέμβριος, 1972). Και όχι, δεν πρόκειται να προβληθούν στις οθόνες της τηλεόρασής μας οι εικόνες του 1969, ούτε θα ακούσουμε (ξανά) τη φράση: «Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα μεγάλο βήμα για την ανθρωπότητα». Ωστόσο, σίγουρα μιλάμε για μία ημέρα-ορόσημο στην προσπάθεια εξερεύνησης του Διαστήματος.
Τέσσερις αστροναύτες, οι Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen επιβαίνουν στην κάψουλα Orion, που αποκολλήθηκε με επιτυχία από τον πύραυλο Space Launch System (SLS), στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματος Artemis II. Την επιτυχημένη εκτόξευση από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ των ΗΠΑ παρακολούθησε πλήθος κόσμου.
Η αποστολή, διάρκειας περίπου 10 ημερών, θα οδηγήσει το πλήρωμα σε περιφορά γύρω από τη Σελήνη και πίσω. Η επιτυχία του Artemis II θα κρίνει εάν η Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ (NASA) θα επιχειρήσει σε μεταγενέστερο χρόνο την προσελήνωση της επόμενης αποστολής.
Η NASA ξανά στη Σελήνη: Τι περιλαμβάνει το μενού
Όταν αναφερόμαστε σε μία διαστημική αποστολή, είναι αυτονόητο πως όλα είναι σχεδιασμένα μέχρι κεραίας. Και η διατροφή των αστροναυτών είναι ένας απαραίτητος και σημαντικός παράγοντας, καθώς το φαγητό επηρεάζει άμεσα την υγεία, την απόδοση και την ψυχολογία του πληρώματος.
Όπως πρόσφατα ανακοίνωσε η NASA, για την αποστολή Artemis II, κάθε μέλος του πληρώματος συνεργάστηκε με ειδικούς διατροφολόγους της Υπηρεσίας, ώστε να δημιουργηθεί ένα προσωπικό μενού.
Αυτό δεν έγινε για λόγους πολυτέλειας, αλλά γιατί στο Διάστημα η όρεξη συχνά μειώνεται, η επαρκής πρόσληψη θερμίδων είναι κρίσιμη, ενώ η ευχαρίστηση από το φαγητό βοηθά την ψυχολογία της αποστολής.
Τα τρόφιμα που έχουν επιλεγεί για την αποστολή:
• διατηρούνται ασφαλή εκτός ψυγείου
• έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και διατηρούν τα θρεπτικά συστατικά τους
• είναι εύκολα στη χρήση και την κατανάλωση σε μικροβαρύτητα
• δεν προκαλούν ψίχουλα και σωματίδια
Το μενού (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) της αποστολής βασίζεται σε δοκιμασμένα συστήματα με τρόφιμα όπως:
Τρόφιμα freeze-dried: Τρόφιμα από τα οποία έχει αφαιρεθεί το νερό για μείωση του βάρους και τα οποία θα ανασυσταθούν με νερό πριν την κατανάλωση (π.χ. ομελέτες, σούπες, ζυμαρικά).
Θερμικά επεξεργασμένα τρόφιμα: Πρόκειται για έτοιμα γεύματα σε σακουλάκια (π.χ. κοτόπουλο, μοσχάρι, λαχανικά).
Τορτίγιες αντί για ψωμί: Ναι, τρώνε τορτίγιες γιατί δεν δημιουργούν ψίχουλα, που είναι επικίνδυνα σε μικροβαρύτητα.
Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται επιλογές όπως:
- Τορτίγιες
- Κις Λαχανικών
- Λουκάνικα
- Μακαρόνια με τυρί
- Κους κους με ξηρούς καρπούς
- Μοσχαρίσιο brisket με σάλτσα μπάρμπεκιου
Σνακ και συμπληρώματα: Πρόκειται για σνακ που είναι σχεδιασμένα για εύκολη κατανάλωση. Συγκεκριμένα, οι αστροναύτες έχουν στη διάθεσή τους:
- Σαλάτα μάνγκο
- granola με μύρτιλα
- Αμύγδαλα
- Κάσιους
- Μείγματα τροπικών φρούτων
Πώς τρώνε χωρίς βαρύτητα
Λόγω της μικροβαρύτητας, το φαγητό δεν «κάθεται» στο πιάτο, άρα η κατανάλωση τροφής απαιτεί ειδικές τεχνικές. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούν σακουλάκια και κουτάλια με velcro.
Τι πίνουν στο Διάστημα
Εκτός από τρόφιμα, το μενού περιλαμβάνει πάνω από 10 επιλογές, όπως:
- Καφές
- Πράσινο τσάι
- Λεμονάδα
- Μηλίτης
- Κακάο
- Ρόφημα ανανά
- Smoothies μάνγκο-ροδάκινο
Όλα, βέβαια, καταναλώνονται από ειδικά σακουλάκια με καλαμάκι.
Τα απαγορευμένα
Υπάρχουν αρκετές τροφές που είναι απαγορευμένες, κυρίως λόγω της έλλειψης βαρύτητας. Πρόκειται για:
• Τροφές που κάνουν ψίχουλα (ψωμί, κουλούρια, μπισκότα που τρίβονται εύκολα), καθώς αυτά αιωρούνται μέσα στο σκάφος και ενδέχεται να δημιουργήσουν διάφορα προβλήματα.
• Αναψυκτικά: Κι όμως, λόγω της έλλειψης βαρύτητας, οι φυσαλίδες μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία στο στομάχι των αστροναυτών.
• Σούπες. Δεδομένου ότι όλα αιωρούνται, οι σούπες -όπως τις γνωρίζουμε- απαγορεύονται.
• Κανονικό αλάτι και πιπέρι. Όπως προείπαμε, κανένας «κόκκος» δεν πρέπει να αιωρείται. Έτσι, χρησιμοποιούνται αλάτι και πιπέρι σε υγρή μορφή.
• Αλκοόλ: Απαγορεύεται πλήρως για λόγους ασφάλειας, συγκέντρωσης και υγείας.
Διατροφικές απαιτήσεις
Το μενού έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες των αστροναυτών. Πρόκειται για μενού με:
- Επαρκείς θερμίδες για ενέργεια
- Υψηλή πρωτεΐνη για διατήρηση μυών
- Ασβέστιο και βιταμίνη D για προστασία οστών
- Προσεκτικό έλεγχο νατρίου και σιδήρου
Γιατί ονομάστηκε Artemis
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα της NASA πήρε το όνομά του από τη θεά Άρτεμις, τη δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα. Μόνο τυχαίο δεν είναι αυτό. Το παλαιότερο πρόγραμμα Apollo ήταν το πρόγραμμα που έστειλε τους πρώτους ανθρώπους στη Σελήνη. Το νέο πρόγραμμα Artemis στοχεύει να επιστρέψει ανθρώπους στη Σελήνη, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης γυναίκας.
Διαβάστε επίσης:
Τι έτρωγαν τόσους μήνες οι εγκλωβισμένοι αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Έτσι πίνουν καφέ στο διάστημα – Η κούπα της NASA που αψηφά την έλλειψη βαρύτητας
