Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης στην Ήπειρο και η ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία βρέθηκαν στο επίκεντρο της τοποθέτησης του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά. Ο κ. Σχοινάς συμμετείχε εξ αποστάσεως, λόγω της παρουσίας του στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στο Λουξεμβούργο, στο 5o Cantina Academy με κεντρικό θέμα: «Ήπειρος: Οι ρίζες και το μέλλον της αυθεντικότητας», το οποίο διοργανώνεται από το Πρώτο Θέμα και το Cantina στα Ιωάννινα, την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026.
Ο κ. Σχοινάς συμμετείχε στο 4ο πάνελ του συνεδρίου, με αντικείμενο «Αγροτική παραγωγή: η ατμομηχανή της εξέλιξης», το οποίο συντόνισε ο δημοσιογράφος στο Πρώτο Θέμα, Γιώργος Ευγενίδης.
Η Ήπειρος του 2026 δεν είναι η Ήπειρος του παρελθόντος
Ο υπουργός σημείωσε ότι η συζήτηση για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και του πρωτογενούς τομέα πρέπει να διεξάγεται σε ολόκληρη την περιφέρεια και όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Όπως ανέφερε, αυτός είναι και ο λόγος που επέλεξε να βρεθεί την επόμενη ημέρα στο Μέτσοβο, σε εκδήλωση αφιερωμένη στο μέλλον της ΚΑΠ.
Αναφερόμενος στην αναπτυξιακή πορεία της Ηπείρου, ο κ. Σχοινάς υποστήριξε ότι η εικόνα της περιοχής έχει αλλάξει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. «Η Ήπειρος του 2026 δεν είναι η Ήπειρος ούτε του 1986 ούτε του 2006», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η περιοχή καταγράφει έντονη αναπτυξιακή δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μόνο μέσω των προγραμμάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης υλοποιούνται στην Ήπειρο παρεμβάσεις ύψους 411 εκατ. ευρώ, που αφορούν περισσότερους από 48.000 δικαιούχους. «Το καζάνι της ανάπτυξης βράζει», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Από την παραγωγή στην υπεραξία
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ηπείρου, τα οποία, όπως είπε, συνδέονται άμεσα με τον πρωτογενή τομέα. Η κτηνοτροφία, η φύση, η παράδοση, το βουνό και το δάσος αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, βασικά στοιχεία της ταυτότητας της περιοχής και μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλοί ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι πλέον η αύξηση της παραγωγής αλλά η αύξηση της αξίας που παράγεται μέσα από αυτήν.
«Το βασικό πια ζητούμενο δεν είναι το τι παράγει περισσότερο η Ήπειρος, αλλά πώς μπορεί να κερδίζει περισσότερα από αυτό που παράγει», ανέφερε, εξηγώντας ότι η νέα εποχή για την ελληνική αγροδιατροφή περνά μέσα από τη δημιουργία υπεραξίας.
Η επόμενη μέρα πέρα από τις επιδοτήσεις
Ο κ. Σχοινάς υποστήριξε ότι το παραδοσιακό μοντέλο, στο οποίο η επιδότηση αποτελούσε το βασικό σημείο αναφοράς για τον παραγωγό, πρέπει σταδιακά να δώσει τη θέση του σε μια διαφορετική φιλοσοφία ανάπτυξης. «Θα έχουμε και επιδοτήσεις, είναι σίγουρο ότι θα έχουμε και για τα επόμενα έξι χρόνια, αλλά τώρα το μεγάλο ζητούμενο, και για την Ήπειρο, είναι να γυρίσουμε τη σελίδα αυτή», σημείωσε.
Σχολιάζοντας την άποψη ότι για χρόνια καλλιεργήθηκε μια κουλτούρα εξάρτησης από τις επιδοτήσεις, ο υπουργός αναγνώρισε ότι το φαινόμενο υπήρξε, ωστόσο επέλεξε να εστιάσει στις προοπτικές του μέλλοντος.
Η φέτα και τα ελληνικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές
Όπως είπε, παρά την κυριαρχία της λογικής των επιδοτήσεων, αρκετοί τομείς της ελληνικής αγροδιατροφής κατάφεραν να αναπτυχθούν δυναμικά και να αποκτήσουν ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές. «Η φέτα ΠΟΠ ψαρώνει τις διεθνείς αγορές. Τα κεράσια μας, τα ακτινίδια, το λάδι, οι ιχθυοκαλλιέργειες, είμαστε παντού», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία αυτών των προϊόντων δεν βασίστηκε αποκλειστικά στις ενισχύσεις αλλά στην ποιότητα και την ανταγωνιστικότητά τους.
Καταλήγοντας, ο κ. Σχοινάς υποστήριξε ότι η επόμενη περίοδος για την ελληνική γεωργία πρέπει να συνδυάζει την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων με μια πιο εξωστρεφή και επιχειρηματική λογική, η οποία θα δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για τους παραγωγούς και τις τοπικές κοινωνίες. «Τώρα όμως θα τα κάνουμε όλα μαζί. Και τα δύο μαζί».
Οι νέοι αγρότες πρέπει να είναι η απόλυτη προτεραιότητα της νέας ΚΑΠ
Τη σημασία της συμμετοχής των ίδιων των παραγωγών στη διαμόρφωση της αγροτικής πολιτικής υπογράμμισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, σχολιάζοντας τις παρεμβάσεις που προηγήθηκαν στη συζήτηση.
Όπως ανέφερε, οι απόψεις των ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά στην παραγωγή έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα και πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη κατά τον σχεδιασμό πολιτικών για τον πρωτογενή τομέα. «Δεν γίνεται πολιτική του πρωτογενούς τομέα σε μια χώρα, αν δεν έχει λόγο ο άνθρωπος που βρίσκεται στο κοπάδι, που βρίσκεται στο χωράφι», τόνισε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η εμπειρία των παραγωγών πρέπει να συνδυάζεται με ένα ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο πολλές φορές επιβάλλει κανόνες και περιορισμούς που δεν είναι πάντοτε εύκολοι ή δημοφιλείς.
Οι περιορισμοί για τις ζωονόσους και η κοινοτική νομοθεσία
Αναφερόμενος στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι λόγω των μέτρων βιοασφάλειας, ο κ. Σχοινάς στάθηκε ειδικά στα ζητήματα που έχουν προκύψει από τις ζωονόσους και τα σχετικά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα. Όπως εξήγησε, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων δεν αποτελούν πολιτική επιλογή της κυβέρνησης, αλλά υποχρέωση που απορρέει από την κοινοτική νομοθεσία για την προστασία των κοπαδιών.
«Κανένας δεν ξυπνάει εδώ και λέει “θα κρατήσουμε τα ζώα εκεί που βρίσκονται, δεν θα τα αφήσουμε να πάνε στα βουνά”», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός σημείωσε ότι οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται όταν υπάρχουν κρούσματα ασθενειών, όπως η ευλογιά των ζώων, ώστε να αποτρέπεται η μετάδοση σε περιοχές που παραμένουν καθαρές.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι έχουν γίνει παρεμβάσεις για μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των μέτρων, δίνοντας στις περιφερειακές αρχές τη δυνατότητα να αξιοποιούν συγκεκριμένα περιθώρια που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Ισχυρά κίνητρα για τους νέους αγρότες
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Σχοινάς στο ζήτημα της ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού, υποστηρίζοντας ότι οι νέοι αγρότες πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της επόμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. «Οι νέοι αγρότες πρέπει να είναι η προτεραιότητα των προτεραιοτήτων για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μία από τις βασικές κατευθύνσεις που διαμορφώνονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων είναι η παροχή ισχυρών κινήτρων εκκίνησης για όσους νέους επιλέγουν να δραστηριοποιηθούν στον πρωτογενή τομέα. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να απευθύνονται σε ανθρώπους που έχουν πραγματική σύνδεση με την παραγωγή και την ύπαιθρο.
«Θα δώσουμε πολύ ισχυρά κίνητρα εκκίνησης στους νέους αγρότες. Αλλά προσοχή, στους νέους αγρότες που θα έχουν σύμφυση με τον τόπο και την παραγωγή», ανέφερε.
«Χρειαζόμαστε μια επανάσταση στην ύπαιθρο»
Ο υπουργός εκτίμησε ότι η αναζωογόνηση της ελληνικής υπαίθρου περνά μέσα από την είσοδο νέων ανθρώπων στην παραγωγική διαδικασία και την παροχή ουσιαστικών κινήτρων για την παραμονή τους στον τόπο τους.
«Χρειαζόμαστε μια επανάσταση στην ύπαιθρο και αυτή η επανάσταση περνάει μέσα από πολύ ισχυρά κίνητρα», σημείωσε.
Καταλήγοντας, υποστήριξε ότι έχουν ήδη γίνει τα πρώτα βήματα στο πλαίσιο της ισχύουσας πολιτικής, ενώ διαβεβαίωσε ότι οι παρεμβάσεις υπέρ των νέων αγροτών θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο με τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Ξεκινά η ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα στα αιγοπρόβατα – «Θέλω να βάλω εγώ τον πρώτο βόλο»
Την άμεση έναρξη της εφαρμογής του συστήματος ηλεκτρονικής ιχνηλασιμότητας στα αιγοπρόβατα ανακοίνωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, κάνοντας λόγο για μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τρόπο καταγραφής και παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.
Όπως ανέφερε, έχει ήδη ολοκληρωθεί η σχετική νομοθέτηση και η δημοσίευση της ρύθμισης στο ΦΕΚ, ενώ σύντομα θα ξεκινήσει η τοποθέτηση των πρώτων ηλεκτρονικών βόλων στα ζώα. Μάλιστα, ο υπουργός αποκάλυψε ότι επιθυμεί να συμμετάσχει ο ίδιος συμβολικά στην έναρξη του νέου συστήματος. «Η φιλοδοξία μου είναι τον πρώτο βόλο σε ελληνικό αιγοπρόβατο να τον βάλω εγώ», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εφαρμογή του μέτρου θα επιτρέψει για πρώτη φορά την πλήρη και αξιόπιστη καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου της χώρας. «Θεωρώ αδιανόητο ότι η Ελλάδα, 40 τόσα χρόνια μετά την ένταξη, δεν έχει κατορθώσει να έχει γνώση των αριθμών στο ζωικό κεφάλαιο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ιχνηλασιμότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό πολιτικών στον κτηνοτροφικό τομέα.
Οι αγροτικές επιδοτήσεις μέσω της ΑΑΔΕ
Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε επίσης στις αλλαγές που προωθούνται στη διαδικασία καταβολής των αγροτικών ενισχύσεων, επισημαίνοντας ότι το νέο σύστημα θα βασιστεί στις υποδομές και τους μηχανισμούς της ΑΑΔΕ. Όπως είπε, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις θα καταλήγουν στους πραγματικούς δικαιούχους, με μεγαλύτερη διαφάνεια και αξιοπιστία. «Οι γνήσιοι δικαιούχοι θα παίρνουν τα λεφτά τους και ίσως πάρουν περισσότερα από όσα πήραν ποτέ μέσω του νέου συστήματος», υποστήριξε.
Παράλληλα, άφησε αιχμές για όσους επωφελήθηκαν στο παρελθόν από αδυναμίες του συστήματος, σημειώνοντας ότι εκείνοι που έχουν λόγο να ανησυχούν είναι όσοι εκμεταλλεύτηκαν τις στρεβλώσεις που υπήρχαν.
Σύσκεψη για την αλιεία και τον λαγοκέφαλο
Πριν ολοκληρώσει την παρέμβασή του, ο υπουργός κλήθηκε να σχολιάσει το ζήτημα του λαγοκέφαλου, το οποίο απασχολεί ολοένα και περισσότερο τις παράκτιες περιοχές της χώρας. Ο κ. Σχοινάς αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα υπαρκτό πρόβλημα, το οποίο εμφανίζεται εντονότερα στις νότιες θαλάσσιες περιοχές, χωρίς όμως να πρέπει να υποτιμάται συνολικά. «Σίγουρα είναι ένα θέμα υπαρκτό. Σίγουρα πιο υπαρκτό στις νότιες θάλασσες, λιγότερο σε εμάς ακόμη. Αλλά δεν είναι κάτι που πρέπει να πάρουμε ελαφρά», σημείωσε.
«Είναι η ώρα των αποφάσεων για την αλιεία»
Ο υπουργός ανακοίνωσε ακόμη ότι έχει συγκαλέσει ευρεία σύσκεψη με όλους τους φορείς της ελληνικής αλιείας, προκειμένου να εξεταστούν συνολικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Όπως ανέφερε, οι αλιείς έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια αντιμέτωποι με πολλαπλές πιέσεις, από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μέχρι την εξάπλωση του λαγοκέφαλου.
«Είναι η ώρα των αποφάσεων», τόνισε, προαναγγέλλοντας ότι μετά τη συνάντηση θα παρουσιαστεί ένα νέο πακέτο μέτρων για τη στήριξη της ελληνικής αλιείας. «Θα τα βάλουμε όλα κάτω και φιλοδοξώ την Πέμπτη να ανακοινώσουμε ένα σημαντικό πακέτο για την αλιεία», κατέληξε.
Ποιος είναι ο Μαργαρίτης Σχοινάς
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1962, όπου ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο ιστορικό 5ο Λύκειο. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Ευρωπαϊκή Πολιτική στο Κολλέγιο της Ευρώπης στη Bruges, ως υπότροφος του Υπουργείου Οικονομικών, και έπειτα στη Δημόσια Διοίκηση και Πολιτική στο London School of Economics.
Ο κ. Σχοινάς ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1990 και είναι ένας από τους λίγους αξιωματούχους της ΕΕ που διορίστηκαν μέλη του Κολλεγίου των Επιτρόπων, καθώς έγινε ο πρώτος Έλληνας Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ιστορία του θεσμού. Από το 2007 έως το 2009 διετέλεσε Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ευρωβουλευτής), εκλεγμένος με τη Νέα Δημοκρατία. Ως μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ομάδας του ΕΛΚ, συμμετείχε στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας, στην Επιτροπή Προϋπολογισμών και στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής. Μετά την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής του θητείας, επέστρεψε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπου ανέλαβε ρόλους υψηλής ευθύνης.
Το 2010, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο τού ανέθεσε τη θέση του Αναπληρωτή Επικεφαλής του Σώματος Συμβούλων Ευρωπαϊκής Πολιτικής και αργότερα του Διευθυντή της DG ECFIN στην Αθήνα, με αρμοδιότητα τον συντονισμό του πλαισίου τεχνικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα. Το 2014, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τον διόρισε Επικεφαλής Εκπρόσωπο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τον Δεκέμβριο του 2019 ανέλαβε Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής. Υπό την ιδιότητα αυτή, συντόνιζε τις πολιτικές της ΕΕ σχετικά με τη μετανάστευση, την ασφάλεια, τα κοινωνικά δικαιώματα, τις δεξιότητες, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τη νεολαία, τη δημόσια υγεία, τον διαθρησκειακό διάλογο και την καταπολέμηση του αντισημιτισμού.
Στις 4 Απριλίου 2026, ο Μαργαρίτης Σχοινάς ανέλαβε τα καθήκοντα του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.
